Woorden, begrippen en uitdrukkingen

commissaris van de koning, Commissaris der Koning

Wij schrijven: commissaris van de koning (tweemaal onderkast). De vorm Commissaris der Koning is archaïsch. Vermijd de afkortingen CvdK en CdK. De commissaris van de koning is voorzitter van Provinciale en Gedeputeerde Staten en vertegenwoordigt het Rijk in de provincie. Wordt aangesteld voor een periode van zes jaar. In Limburg wordt de commissaris officieus gouverneur genoemd (en het Provinciehuis Gouvernement), analoog aan de Belgische praktijk.

Indonesië en Nederlands-Indië

* Indië. Aanduiding voor Nederlands-Indië. De soevereiniteitsoverdracht had plaats op 27 december 1949. De naam Indonesië was al langer in omloop in nationalistische kringen. Koningin Wilhelmina gebruikte die voor het eerst officieel in een radiorede uit Londen op 6 december 1942, waarin zij een grotere zelfstandigheid van de Nederlandse rijksdelen aankondigde. Na de oorlog is Den Haag de naam blijven gebruiken.

Shi'ieten, begrip

De shi'ieten vormen een minderheid in de islam. Zij leven vooral in Iran en Irak. Shi'ieten erkennen de Profeet, de Koran en de sunna, maar daarnaast volgen zij Ali, de vierde kalief (opvolger van de Profeet), en diens volgelingen. Grootste school vormen de zogenoemde twaalvers, die geloven in een opvolging van twaalf imams, te beginnen met Ali. Vergelijk: sunniet

Centurio

Correct is: centurio. Meervoudsvormen: centuriones en centurio's (voorkeur). Betekenis: hoofdman over een centurie (= een groep van honderd man), onderofficier in het Romeinse leger. Ook: honderdman.

Hiphop, betekenis

Muziekstijl die wordt beoefend door rappers, MC's ('Masters of Ceremony') en deejays (diskjockeys), meestal met twee draaitafels en een mengpaneel). Met rap wordt alleen het vocale (tekst)gedeelte aangeduid.

eyeopener, eye-opener, eye opener

Correct is: eyeopener (aaneen). Idem: eyecatcher en eyeliner.

spuitgieten, gespuitgiet, spuit gegoten

Het voltooid deelwoord van spuitgieten is: gespuitgiet.

categoraal, categoriaal

Beide vormen zijn correct, maar de betekenis verschilt. Categoraal: in, van, behorend tot één categorie (categorale bonden zijn niet aangesloten bij een grote vakcentrale); categoriaal: naar categorieën, een categoriale indeling. Een categoriaal gymnasium is een gymnasium dat géén deel uitmaakt van een scholengemeenschap.

debrailleren, debrayeren

Beide vormen zijn correct, maar de betekenis verschilt: debrailleren: terugvertalen uit brailleschrift; debrayeren: ontkoppelen (van een motor).

Jonas, Jona

Beide vormen zijn correct. Voorkeur: Jonas. Jonas vluchtte op een schip omdat hij niet tegen Ninevé wilde profeteren. Toen er een storm opstak, werd hij na loting overboord gegooid, ingeslikt door een grote vis, en drie dagen later weer op land uitgespuwd. Een en ander zien we terug in het werkwoord jonassen (met onderkast): iemand bij armen en benen beetpakken en heen en weer slingeren. In uitdrukkingen: het lot valt altijd op Jona(s), zitten/kijken als Jona(s) in de walvis, hij is een echte jona(s) (pechvogel; onderkast).

Inhoud syndiceren