3. Hoe we ons gedragen

Aandelenbezit

A
> Redacteuren mogen aandelen bezitten.
> Redacteuren mogen niet als privépersoon aandelen bezitten in bedrijven en/of activiteiten waarover zij schrijven.
>Redacteuren kunnen in overleg maximaal één aandeel kopen van een bedrijf waarover zij schrijven, om toegang te krijgen tot de aandeelhoudersvergadering. De kosten en opbrengst van het aandeel komen op conto van NRC Media.
> Redacteuren melden hun aandelenbezit bij de compliance officer van NRC Media.

B
> Wij zijn gehouden aan de regels van de Autoriteit Financiële Markten (hierna: AFM).
Sinds 1 oktober 2005 gelden regels voor de manier waarop beursgenoteerde bedrijven cruciale informatie aan het beleggende publiek moeten melden. In dat kader heeft de AFM algemene voorschriften opgesteld waaraan journalisten zich dienen te houden.
> Volgens deze regels moeten media intern maatregelen nemen om te voorkomen dat journalisten misbruik maken van de wetenschap van gevoelige, nog niet gepubliceerde informatie door deze kennis te gebruiken bij het handelen in effecten op de beurs. Deze beleggingscode, die sinds 1 mei 2009 in werking is getreden, komt tegemoet aan de AFM-voorschriften en moet redacteuren en medewerkers van NRC én de organisatie zelf bescherming bieden tegen misstappen.

>Voor de AFM-code: zie www.afm.nl

NB Dit lemma is in bewerking: we zijn in gesprek over vernieuwde regels voor aandelenbezit.

Afspraken

A
> Wij houden ons aan onze (mondelinge en schriftelijke) afspraken:
- Als we dit toezeggen, dan laten we interviews/kopij vooraf lezen aan onze bronnen.
- Als we tijdstippen afspreken voor ontmoetingen/contact, dan komen wij die afspraken na.
- Hebben we afgesproken dat we documenten of producten (recensie-exemplaren) hebben geleend, dan retourneren we deze.

B
> Over sommige aspecten van ons werk maken wij géén afspraken. We garanderen nooit dat een productie (artikel, foto, infographic) op een bepaalde dag, op een bepaalde plek zal worden gepubliceerd. Er kunnen altijd redenen zijn (ander nieuws, een interview dat tegenvalt) waardoor we die belofte niet kunnen nakomen.

> Zie ook: 4, inzage

Cadeaus

A
> Geschenken of andere materiële gunsten accepteren wij niet, omdat die kunnen leiden tot (de schijn van) beïnvloeding en belangenverstrengeling.
> Het is aanvaardbaar kleine attenties aan te nemen (een pr-boekje, een pen of blocnote), tot een redelijke waarde, die niet de bedoeling suggereert van omkoping (bijvoorbeeld een fles wijn van circa 15 euro, niet een van 300 euro).
> Bij elk spoor van twijfel over de intentie van een geschenk of over de indruk die het aannemen ervan op derden kan maken, geldt: niet accepteren, en duidelijk maken waarom niet.

B
> Recensenten mogen voor een bespreking toegangskaarten, boeken en cd’s aannemen. Dit gaat om algemene cultuurproducten, waarbij de bespreker zonder onderscheid hetzelfde product te zien/lezen/horen krijgt als betalende klanten.
> Voor het bezoek aan restaurants en andere etablissementen met als doel erover te schrijven vragen we een rekening.
>Het gaat in laatstgenoemde gevallen om grotere bedragen dan bij boeken en dvd’s. Maar vooral: dit betreft persoonlijke dienstverlening, waarbij juist wel onderscheid wordt gemaakt, al naar gelang de wensen van de consument. Niet betalen kan leiden tot/ de indruk wekken van voorkeursbehandeling of belangenverstrengeling.

>Zie ook: reizen

Commercie en redactie

A
> Wij hanteren een heldere scheiding tussen journalistiek (waarheidsvinding) en commercie (reclame maken; promotie; prioriteiten van adverteerders).
> NRC-medewerkers van redacties en commerciële afdelingen werken gescheiden van elkaar, in journalistieke én commerciële onafhankelijkheid.
>Overleg tussen redactionele en commerciële leiding is nodig en ook wenselijk, maar met respect voor elkaars onderscheiden taken en verantwoordelijkheden. Redacteuren kunnen de commerciële afdeling laten weten dat er, bijvoorbeeld, een speciale bijlage aankomt die mogelijk interessant is voor adverteerders. Maar niet: een stuk over een bepaald onderwerp schrijven omdat adverteerders daar via de commerciële afdeling om vragen.
>Commerciële activiteiten van NRC, inclusief advertenties en aanbiedingen, horen te passen bij het karakter van NRC en dat niet aan te tasten of te ondermijnen.

B
> De advertentieafdeling van NRC Media kan adverteerders zoeken bij speciale producties (bijlages, online producties) die een initiatief zijn van de redactie.
> Voor sponsors/adverteerders kan NRC Media aparte servicebijlagen maken, los van de redactie. Expliciet en duidelijk staat op deze specials vermeld in wiens opdracht ze zijn gemaakt en dat zij vallen buiten de verantwoordelijkheid van de redactie.
>NRC Media maakt ook eigen commerciële bijlagen (bijvoorbeeld van de webwinkel). Ook daarop staat het karakter van de bijlage duidelijk vermeld.
> Redacteuren werken alleen met toestemming van de hoofdredactie mee aan niet-redactionele producties van het bedrijf, zoals een cultuurreis van NRC Media. Uit recensies kan, met toestemming van de hoofdredactie en met bronvermelding, worden geput voor een bijlage of productie van de webwinkel.

>Zie ook: gesponsorde journalistiek

Consumpties

A
> Bij gesprekken en interviews in cafés en restaurants betalen wij de rekening voor de consumpties.
> Het accepteren van consumpties (o.a. lunches en diners) is alleen toegestaan wanneer het onpraktisch, onbeleefd of onmogelijk zou zijn zelf te betalen (bijvoorbeeld in geval van een interview bij een iemand thuis, of op diens werkplek, of bij een ‘AKO-diner’, e.d.).

>Zie ook: cadeaus

Gesponsorde journalistiek

A
> De redactie bepaalt de selectie, aard en inhoud van NRC-producties en -publicaties. De redactie zoekt geen sponsors om artikelen of bijlagen te laten betalen.
> De advertentieafdeling van NRC Media zoekt adverteerders voor bijlagen die een initiatief zijn van de redactie.
> Eigen bijlagen van adverteerders worden geworven en verzorgd door de commerciële afdeling van NRC Media. Redacteuren werken hieraan niet mee. Medewerkers werken er alleen aan mee na overleg met leidinggevenden.
> Commerciële bijlagen/producties verschijnen buiten verantwoordelijkheid van de redactie. De hoofdredactie krijgt vooraf informatie over verschijningsdata en geeft deze zo nodig door aan redacties.
> Er is een (voor lezers) duidelijk verschil in vormgeving tussen redactionele en commerciële bijlagen.
>Deelname aan (betaalde) persreizen is in bepaalde gevallen en alleen na overleg met leidinggevenden toegestaan. De sponsor dient duidelijk bij het artikel te worden vermeld.

B
> Adverteerders willen steeds vaker ‘native advertising’ (advertenties die lijken op redactionele artikelen), of ‘sponsored content’ (redactionele producties met sponsors).
> Bij zulke advertentievormen wordt altijd duidelijk vermeld dat het om advertenties gaat.
> Bij extra bijlagen wordt altijd duidelijk vermeld of het gaat om een een commerciële bijlage van een adverteerder, of om een niet-redactionele bijlage van NRC Media.
> Criteria voor het onderscheid tussen redactionele en commerciële producties zijn te vinden op nrc.nl

>Zie ook: commercie en redactie, reizen

Interne informatie

A
> Intern overleg in NRC-verband is vertrouwelijk. Dit geldt voor journalistiek en commercieel overleg, dus ook voor: interne e-mails, nabesprekingen, werkoverleg met collega’s.
> We verslaan nieuws over de eigen onderneming volgens gangbare journalistieke regels. De hoofdredactie ziet daarop toe, maar betracht hierbij terughoudendheid.
> Producties uit de eigen media worden niet vóór publicatie ter inzage verstrekt aan derden bij andere media, tenzij met toestemming van de hoofdredactie.

B
> De CAO voor de Dagbladjournalistiek (artikel 4.1 lid 2 sub o) heeft over interne informatie bepaald: ‘Dat door de journalist geen gegevens - de dagbladonderneming of de door haar uitgegeven dagbladen betreffende of betrekking hebbende op enig ander onderwerp waarvan hij kan begrijpen dat geheimhouding is gewenst - aan derden zullen worden verstrekt, dan met toestemming van de directie.’
> Bij berichtgeving over interne informatie in de eigen kranten en websites geldt in principe een verschil tussen journalistieke en andere medewerkers van NRC Media: journalisten kunnen omwille van waarheidsvinding in uitzonderlijke situaties gehouden zijn aan het publiceren van interne informatie. Dan moet het wel gaan om informatie die van publiek belang is.
> Deze regel geldt ook voor contractanten en stagiairs.

>Zie ook: sociale media

Jureren

A
> NRC-redacteuren nemen in de regel geen zitting in jury’s als het gaat om onderwerpen of terreinen waarover zij als verslaggever berichten. Dit om de schijn van belangenverstrengeling of bevooroordeeldheid te vermijden.
> Uitzonderingen zijn alleen mogelijk met toestemming van de hoofdredactie. Doorgaans zal het dan gaan om jury’s in de kunst- of boekensector (AKO, Libris). NRC neemt geen zitting in branchejury’s voor ‘het beste bedrijf’ of ‘de beste keurslager’ van Nederland.

B
> De voor- en nadelen van deelname aan een jury worden door chefs en hoofdredactie per verzoek tegen elkaar afgewogen, in overleg met chefs en redacteuren.
> Voordelen zijn: promotie van NRC Media, versterking van het gezag, aanzien en netwerk van een redacteur.
> Nadelen zijn: de schijn van belangenverstrengeling en bevooroordeeldheid, verlies van onafhankelijkheid ten opzichte van de branche in kwestie.
> Deelname aan journalistieke vakjury’s (Loep, Tegel) is in de regel geen probleem.

Zie ook: nevenactiviteiten en -functies

Nevenactiviteiten en -functies

A
> NRC-redacteuren werken niet (ook) voor concurrerende media. Dit geldt niet of minder voor freelance journalisten en medewerkers.
> Incidentele nevenactiviteiten die verband houden met het werk (een eenmalig artikel in een niet-concurrerende publicatie; lezingen; deelname aan fora of debatten) zijn in principe toegestaan, zolang deze het NRC-belang niet schaden.
> Niet-journalistieke nevenactiviteiten en -functies in de privésfeer, zoals lidmaatschap van het bestuur van een vereniging, sportclub of school, staan redacteuren vrij, zolang deze niet botsen met de journalistieke belangen van NRC Media.
>NRC-redacteuren doen geen betaald (advies-)werk voor overheden, bedrijven of andere instanties waarover wij als NRC-redacteur publiceren.
>NRC-redacteuren adviseren politieke partijen, bedrijven en andere instanties niet over hun mediastrategie.
> NRC-redacteuren verbinden hun naam niet aan actiegroepen, reclamecampagnes of inzamelingsacties.
> NRC-redacteuren onthouden zich van politieke nevenfuncties of-activiteiten. Zoals elke burger kunnen zij wel lid zijn van een politieke partij.

B
> Wij melden nevenactiviteiten en -functies die verband houden met het werk aan chef en hoofdredactie. Toestemming is nodig voor optredens in andere media en bij organisaties (lezingen, cursussen) namens NRC.
> Chefs en hoofdredactie kunnen redacteuren aanspreken op alle nevenactiviteiten wanneer deze volgens hen ten koste gaan van het werk voor NRC Media.
> Het leveren van een (eenmalige) bijdrage aan wél concurrerende Nederlandse media (met name dagbladen) is alleen toegestaan met toestemming van de hoofdredactie (bijvoorbeeld: een gastcolumn, of bijdrage aan een discussie).
> NRC Media kan de naam van het bedrijf incidenteel verbinden aan een maatschappelijk doel (Charity Awards, kerstinzameling), maar bewaakt daarbij streng de scheiding tussen commerciële en redactionele taken.

>Zie ook: jureren

Optreden buiten NRC

>Zie: nevenfuncties

Plagiaat

A
> Plagiaat is: andermans werk overschrijven om het, zonder deugdelijke bronvermelding, als eigen werk te presenteren. Dit is een ernstig journalistiek vergrijp, dat kan leiden tot ontslag of beëindiging van de samenwerking met NRC (in het geval van freelancers).
> Wij interpreteren het (morele) begrip ‘plagiaat’ in ruime zin, breder dan het (juridische) begrip ‘schending van auteursrecht’. Overschrijven zonder bronvermelding is ook niet toegestaan bij teksten waarop geen auteursrecht (meer) rust.

B
> Gebruik en vermelding van bronnen zijn dusdanig dat chefs of hoofdredactie antwoord kunnen krijgen op vragen over de herkomst van citaten en feiten. Goede en volledige aantekeningen (of, bij interviews, opnames) zijn daarvoor essentieel.
> Chefs en hoofdredactie kunnen redacteuren voor en na publicatie vragen om anonieme bronnen vertrouwelijk bij hen te identificeren.

>Zie ook: 4, (anonieme) bronnen; 5, bronvermelding

Politieke activiteiten

> Wij vervullen geen politieke nevenfuncties. Zoals elke burger kunnen wij wel lid zijn van een politieke partij.
> Lezingen over het eigen werk of incidentele deelname aan fora van politieke partijen zijn in principe toegestaan, met toestemming van de hoofdredactie.
> Wij adviseren politieke partijen niet over media-strategieën, inclusief die ten opzichte van NRC Media.

>Zie ook: nevenfuncties

Privacy

A
> Journalisten van NRC Media respecteren de scheiding van de publieke ruimte, waarin personen aanspreekbaar zijn op hun gedrag en opvattingen, en de privésfeer.

B
> Gegevens uit de privésfeer zijn geen journalistiek doel voor ons. Ze kunnen nuttig zijn in sommige stukken, zoals persoonlijke portretten of interviews.
> Problemen in de privésfeer van publieke personen (dat wil zeggen functionarissen, niet: Bekende Nederlanders) kan voor NRC relevant worden wanneer ze een rol spelen in hun publieke functioneren, niet als op zichzelf staand nieuws.
> Voor verdachten en daders geldt in principe de regel dat wij hun achternaam afkorten tot een initiaal. Daarop zijn tal van uitzonderingen, afhankelijk van afstand (in tijd en ruimte), maatschappelijke positie en publieke bekendheid van betrokkene.
> Voor slachtoffers van misdrijven en ongevallen geldt dat wij hun privacy respecteren als zij ons niet te woord willen staan.
> We noemen (meerderjarige) slachtoffers bij hun naam als wij hen citeren of portretteren met hun medeweten. Uitzonderingen zijn soms mogelijk als hun relaas anders niet te krijgen is en de betrouwbaarheid ervan elders kan worden geverifieerd.

> Zie ook: 5, foto’s, initialen, kinderen, namen

Recensie-exemplaren

>Zie: cadeaus

Reizen

A
> Wij aanvaarden als regel geen aanbiedingen van belanghebbenden voor gratis reizen, verblijf en/of overnachtingen.
> Deelname aan georganiseerde persreizen is alleen toegestaan na toestemming van chef of hoofdredactie.
> Bij publicaties die voortvloeien uit persreizen, wordt duidelijk vermeld welke instantie(s) de reis (mede-)gefinancierd hebben.
> Bij reisjournalistiek (recenseren van vakantiereizen of -bestemmingen) betalen wij de kosten zelf. Het doel, een oordeel vormen over de reis, moet in onafhankelijkheid tot stand komen.

B
> Voor de afweging rond met maken van betaalde reizen is van belang of het gaat om ‘meereizen’ (met dienstauto, regeringsvliegtuig, militair transport boven oorlogsgebied) of om ‘je reis laten betalen’ door derden terwijl we dat in principe zelf zouden kunnen doen (lijnvluchten, hotelkosten).
> Het eerste, meereizen, is doorgaans geen probleem (en soms onvermijdelijk), het tweede betekent dat NRC (de keus van) publicaties laat bepalen en betalen door belanghebbende sponsors, en is dus onwenselijk.
> Bij deelname aan persreizen is het criterium of het een journalistiek relevant programma betreft waaraan wij anders niet kunnen deelnemen (zoals: een wetenschappelijke expeditie naar het poolgebied). We bieden zoveel mogelijk aan de kosten zelf te betalen.
> Onder journalistieke reisverslagen die (deels) zijn betaald door de organisatoren hanteren we doorgaans de volgende formulering: “De totstandkoming van dit verhaal is (deels) gefinancierd door (naam).” Waar nodig specificeren we dat: “Het betreft (vlucht, hotel of andere kosten).”

>Zie ook: cadeaus, consumpties, gesponsorde journalistiek

Sociale media

A
> Wij maken gebruik van sociale media (Facebook, Twitter, LinkedIn) om bronnen aan te boren, feiten te checken, lezers bij NRC te betrekken, en ons werk onder de aandacht te brengen en toe te lichten.
> Wij hanteren hiervoor de journalistieke regels uit deze code en algemene fatsoensnormen: de toon mag op sociale media informeel zijn, maar nooit beledigend, hatelijk of grof.

B
> Wij kunnen lezers via Twitter of Facebook ook ‘een blik achter de schermen bieden’, uitleg geven over ons werk, in tekst en beeld.
> Intern gevoelige informatie geven we niet prijs. We publiceren geen concurrentiegevoelige informatie over artikelen of onderwerpen.
> We zijn terughoudend met publiceren over privé-informatie (hobby’s, voorkeuren) op openbare sociale media. Het kan leiden tot vervelende situaties en kwetsbaar of zelfs chantabel maken.
> Luisteren en lezen op sociale media kan tot op zekere hoogte (dat wil zeggen zonder een complete valse identiteit te bouwen en exploiteren) onder pseudoniem. Actief deelnemen aan gesprekken of uitspraken ontlokken dient te gebeuren onder eigen naam. Uitspraken ontlokken met het doel om die (mogelijk) te publiceren mag alleen nadat we ons bekend hebben gemaakt als journalist.
> Populariteit van een onderwerp op Twitter of andere sociale media kan een nieuwsfactor
zijn , maar is niet per se een argument om een verhaal te publiceren.

>Zie ook: 4, checken, open vizier

Stagiairs

A
> Alle bepalingen uit deze code gelden ook voor stagiairs, met uitzonderingen waar vermeld (bijvoorbeeld bij nevenfuncties).
> Bij het begin van een stage wijst de stagecoördinator op het bestaan van deze code en op de plek waar deze te raadplegen is (Luxnet), met de aanbeveling de code zorgvuldig te lezen vóór aanvang van de werkzaamheden.
> Stagebegeleiders (chefs e.a.) schatten in of de handelwijze van stagiairs op gespannen voet kan komen te staan met de bepalingen uit deze code. Zij zijn beschikbaar voor overleg en waarschuwen tijdig.