Taal en spelling

Taal is het instrument van de journalist. NRC Handelsblad streeft naar zorgvuldigheid en ondubbelzinnigheid bij het schrijven voor krant en site. Daarbij hanteren wij regels die deels gebaseerd zijn op maatschappelijke afspraken, deels eigen regels, bij gebrek aan officële, of waar de officiële regels ons ondeugdelijk voorkomen. Direct in verband met de taal die wij gebruiken, staat de stijl die wij hanteren. Die is geheel naar eigen smaak. Zie hiervoor de rubriek Stijl.

Follow-up

Follow-up. Betekenis: vervolg. Samenstellingen met één koppelteken: follow-upbeslissing, follow-upbericht.

Aardrijkskundige namen

BRD = Duitsland
GB = Groot-Brittannië
RF = Russische Federatie
VS = Verenigde Staten

Land - inwoner - bijvoeglijk naamwoord - hoofdstad

Abchazië (Georgië) - Abchaziër - Abchazisch-Soechoemi

Adzjarië (Georgië) - Adzjariër - Adzjarisch-Batoemi

Afghanistan - Afghaan - Afghaans-Kabul

Alabama (VS). Hoofdstad: Montgomery

Alaska (VS). Hoofdstad: Juneau

Albanië - Albanees - Albanees-Tirana

Algerije - Algerijn - Algerijns- Algiers

Andorra - Andorrees - Andorrees-Andorra la Vella

Angola - Angolees - Angolees-Luanda

Daarom of daardoor

Daarom wordt verwezen naar een reden, bij daardoor naar een oorzaak. Voorbeelden: Hij had geen zin; daarom kwam hij niet; Hij miste de trein; daardoor kwam hij te laat. In dit laatste geval zien we in de praktijk ook: daarom. Bij het aangeven van een oorzaak is het onderscheid tussen daarom en daardoor aan het verwateren.

Tussenletters in samenstellingen: -en- of -e-, tussen-n

Door de keuze voor de 'Witte' spelling zijn de ingewikkelde regels voor de tussen-n die het Groene Boekje stelde verleden tijd. Het Witte Boekje geeft taalgebruikers keuzevrijheid. In de praktijk blijken ze vaak dezelfde keuze

't Kofschip

't Kofschip is een ezelsbruggetje om te weten of een voltooid deelwoord op een t eindigt. Indien de stam van een werkwoord op een van de medeklinkers of ch in het woord kofschip eindigt, krijgt het voltooid deelwoord een t. Zo niet, dan eindigt het voltooid deelwoord op een d. Omdat er ook werkwoorden zijn waarvan de stam eindigt met de letter x (botoxen, faxen), voldoet het ezelsbruggetje van ’t kofschip eigenlijk niet (meer). Een alternatief is het woord kofschiptaxietje. (Blijft het probleem van het werkwoord golfen, dat van het Witte Boekje zowel met d als t mag worden vervoegd.

Bedrijfsnamen

Veel bedrijven hanteren voor hun naam of voor producten een schrijfwijze die afwijkt van normale taalkundige regels, vooral om een naam ook als logo te gebruiken of om een eerdere fusie te kunnen blijven aangeven. Voorbeelden: nrc.next, ArenA, DaimlerChrysler, easyJet, eBay, ExxonMobil, iPod, NMa, Voedsel en Waren Autoriteit, PricewaterhouseCoopers, TenneT, TomTom, enzovoorts.

Hoofdletters, gebruik van

Wij volgens in eerste instantie het Witte Boekje, daarna Van Dale. Veel probleemgevallen zijn apart in het Stijlboek NRC Handelsblad opgenomen. Na een dubbelepunt volgt geen hoofdletter, tenzij er een letterlijk citaat volgt: Landsbergis: de nationale onafhankelijkheid is bereikt; Hooft voegde nog toe: ,,Morgen bespreken we dit voorstel in een tweede ronde."

Wetenschappelijke benaming dieren en planten

De wetenschappelijke benaming van planten en dieren bestaat altijd uit twee delen. Het eerste geeft het geslacht aan, het tweede is de soortaanduiding. Zij wordt geheel cursief gezet, en het eerste woord met kapitaal en het tweede in onderkast. Voorbeelden: Quercus robur, zomereik. Vanellus vanellus, kieviet.

Indonesische namen

We schrijven de namen van Indonesiërs zoals zij dat zelf doen, en zoals hun namen worden gespeld in officiële Indonesische bronnen en in de Indonesische media. De spelling van de Indonesische taal is sinds de jaren veertig tweemaal veranderd. De eerste verandering was vrij eenvoudig: de oe werd u. De tweede verandering van de Bahasa Indonesia -- met als doel tot eenzelfde spelling te komen als in het Bahasa Malaysia -- was veel ingrijpender en dateert van 1972. De belangrijkste wijzigingen zijn: tj wordt c; dj wordt j; j wordt y.

Inhoud syndiceren